پایان نامه رشته زبان و ادبیات فارسی با عنوان بررسی بوستـان سعـدی

با فرمت قابل ویرایش word - پایان نامه ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی - بررسی صناعات بدیعی در بوستـان سعـدی

فهرست مطالب

چکیده.............................................................................................................................

1

فصل اول

2

مقدمه   ...........................................................................................................................

3

بیان مسئله     ..................................................................................................................

4

اهمیت و ضرورت تحقیق     ..........................................................................................

4

اهداف تحقیق     ..............................................................................................................

5

فرضیات تحقیق     .........................................................................................................

6

سوالات تحقیق       ........................................................................................................

6

فصل دوم

7

پیشینه تحقیق     ............................................................................................................

8

بدیع چیست     ................................................................................................................

10

آرایه های ادبی     ...........................................................................................................

11

آرایه های لفضی     .........................................................................................................

13

آرایه های معنوی       ..................................................................................................

16

فصل سوم

24

روش تحقیق   ...............................................................................................................

25

ابزار سنجش اطلاعات     ................................................................................................

30

فصل چهارم

31

بخش 1 : سعدی شناسی     .........................................................................................

32

زن و خانواده     ...............................................................................................................

33

سفرها - سیر وسلوک، در جستجوی حقیقت     ....................................................................

35

اندیشه های سیاسی     .................................................................................................

38

آثار و شهرت   ...............................................................................................................

42

اهمیت و شهرت     .........................................................................................................

52

نتیجه ............................................................................................................................

53

بخش 2: نمونه های شعری : جناس   ........................................................................

57

ترصیع   ...........................................................................................................................

64

تضاد     ..............................................................................................................................

66

ایهام     ..............................................................................................................................

69

تمثیل     ...........................................................................................................................

71

مبالغه     ...........................................................................................................................

72

تلمیح .............................................................................................................................

72

مجاز   .............................................................................................................................

75

کنایه     ............................................................................................................................

83

ابداع     ..............................................................................................................................

91

اقتباس   ..........................................................................................................................

95

تضمین     ........................................................................................................................

98

فصل پنجم

104

نتیجه گیری   ................................................................................................................

105

منابع و مأخذ     ..............................................................................................................

109

چکیده انگلیسی

114


چکیده

بی تردید افصح المتکلمین سعدی شیرازی یکی از ارکان مهم ادب فارسی بلکه از چهره های درخشان و کم نظیر ادب جهان بشمار می اید . او شخصیت جامع وبی همتایی است که در دو میدان نظم و نثر اثار ارزشمند وجاویدی از خود به یادگار گذاشته است ودر هر دو زمینه به ابداعات ونواوری های خوبی دست یافته است . سعدی در معماری زبان فارسی وافتابی کردن توانمندیهای ان به قدری تلاش کرده وسلیقه به خرج دادهکه به حقیقت باید زبان او را معیار ملاک سنجش زبان فارسی دانست در بیان ارزش زبان وی همین بس است که گفته اند ...ما پس از هفتصد سال به زبانی که از سعدی اموخته ایم سخن می گوییم ...(فروغی .کلیات سعدی .ص 14) در سخن سعدی نه تنها جمله ها و الفاظ به زیبایی در کنار هم نشسته اند بلکه واحدهای معنایی همانند حلقه های به هم پیوسته ای همدیگر رابه دنبال هم می کشند علاوه بر این در بیشتر موارد نیز رشته های باریکی وظریفی از مراعات نظیر وجناس ها و ایهام ها وتناسب ها و تضادها پیوند معنایی را استوار تر می سازند .سعدی برای افزایش موسیقی کلام خود از میان ارایه های ادبی بیشتر به ارایه های توجه می کند که موسیقی سخن را افزون می کنند . نثر سعدی مزه شعر وشعرش روانی نثر را دریافته است و چون پس از گلستان نثر فارسی در قالب شایسته حقیقی خود ریخته شد ه بعدها هر شعری که مانند شعر سعدی درنهایت سلامت روانی باشد در ترکیب شبیه نثر خواهد بود یعنی از برکت وجود سعدی زبان شعر و زبان نثر فارسی از دوگانگی بیرون امده و یک زبان شده است. به نظر می رسد در بوستان سعدی آرایه های ادبی به طرزی ماهرانه استفاده شده که به اشعار وی زیبایی خاصی بخشیده است. در اشعار سعدی صناعات لفظی حدود 60 درصد و صناعات معنوی حدود 40 درصد به کار رفته است در میان صناعات لفظی بیشتر جناس و در میان صناعات معنوی بیشتر تمثیل و ایهام بکار رفته است هدف از این تحقیق شناخت و آشکار نمودن صناعات بدیعی در بوستان سعدی است . روش کار در این پژوهش توصیفی و تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای است

واژه های کلیدی :سعدی شیرازی .بوستان .ارایه های لفظی و معنوی

مقدمه

به نـام خداوند جان آفرین                                     حکیم سخن در زبان آفرین

آنچه در پیش روی شما است حاصل تلاشی است که در راه جستجو و کشف جزیی از رمز و رازهای زیبایی آثار شیخ اجل – سعدی شیرازی به انجام رسیده است.

سعدی نامه یا بوستان یکی از شاهکارهای سخن سرای بزرگ ایران زمین، حکیم مشرف بن مصلح الدین متخلص به سعدی است که به گفته خود وی به سال 655 هـ . ق سروده است.

بـه روز همایـون و سال سعیـد                      به تاریـخ فرخ میـان دو عیـد

ز ششصد فزون بود پنجاه و پنج                      که پر در شد این نامبردار گنج

این مثنوی بی نظیر که حدود پنج هزار بیت دارد به طرزی روان به شیوه ی سهل و ممتنع سروده شده و شامل یک دیباچه و ده باب به شرح زیر است.

1- عدل و تدبیر ورای   2- احسان   3- عشق و شور   4- تواضع   5- رضا   6- قناعت 7- تربیت   8- شکر بر عافیت   9- توبه   10- مناجات و ختم کتاب

بوستان حاوی داستان های آموزنده و پندهای ارزشمند و حکیمانه است و بدون تردید همانند دیگر آثار سعدی از تعریف و توصیف بی نیاز است درباره جنبه های گوناگون این کتاب سخن بسیار گفته شده است بوستان که نام آن در آغاز سعدی نامه بوده است و شاید به مناسبت نام «گلستان» به «بوستان» شهرت یافته بارها به پارسی و ترکی و ... شرح گردیده است

برای دستیابی و کشف یکی از رمز و رازهای آثار سعدی به بررسی آرایه های لفظی و معنوی در بوستان پرداختم.



پایان نامه کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی

و......

توجه

دانلود فایل

پایان نامه ارشد خاک و باد و جلوه های آن در ادبیات فارسی

پایان نامه ارشد خاک و باد و جلوه های آن در ادبیات فارسی

پایان نامه ارشد خاک و باد و جلوه های آن در ادبیات فارسی

مقدمه

از میان عناصر چهارگانه، با توجه به ارتباط مفهوم زندگی باعنصر آب وتقدس وشکوه آتش(به خصوص در اساطیر و ادیان ایرانی)، بخش عمده ای از نمادپردازیهای مربوط به عناصر در اساطیر، به این دو عنصر اختصاص یافته است،اما دو عنصر دیگر(باد وخاک) ضمن اینکه در تعامل با کلّیت چهار آخشیج از نمادپردازی پیچیده ای برخوردارند،صاحب معانی نمادین مستقل وبااهمیتی نیز هستندکه دراین تحقیق، به طور خاص، به ویژگی های این دو عنصربه ظاهر کم اهمیت تر پرداخته خواهدشد.

این فصل،که فصل کلیات تحقیق حاضراست به بیان مساله،اهمیت وضرورت،اهداف،پیشینه وروش انجام تحقیق می پردازد.

2-1- بیان مسأله

«عناصر اربعه یا چهارگانه، یعنی چهار عنصر آب، باد، خاک و آتش، با چرخش خود نظام طبیعت و ذات آفرینش را حفظ مى‏کنند. این چهار عنصر تشکیل دهنده‏ى جهان هستى و طبیعت هستند.طبیعت (آب و باد و خاک و آتش) بى‏واسطه‏ترین و صریح‏ترین ماده‏ى فیزیکى موجود در هستى است. باید گفت که نه تنها این چهار عنصر در ادبیات به ویژه شعر فارسى حضور دارند، بلکه داراى جایگاه مهمى نیز مى‏باشند؛ زیرا در برخى از آثار و متون منظوم، پس از حمد و سپاس خدا و مدح پیامبر و احیانا اصحاب یا خاندان پیامبر، در توصیف آفرینش عالم، ابتدا به همین چهار عنصر پرداخته مى‏شود. نمونه‏ى بارز این سنت شعرى، همانا شاهنامه‏ى حکیم توس است که پس از سپاس خداوند جان و خرد و سپس گفتار اندر ستایش خرد، به گفتار در آفرینش عالم مى‏پردازد و در آنجاست که به توصیف این چهار گوهر مى‏پردازد»(قرشی،1378، 127).

« عناصردرلغت جمع عنصراست به معنی بیخ واصل وحسب (انندارج).ودراصلاح چهارعنصرراصوفیان به چهارنفس تشبیه کرده اند؛ باد رانفس لوامه،آب رانفس اماره(جهل،خشم،بغض،قهر،کین،حسد،بخل،کفرونفاق) است وبدین ترتیب سایر آنهارابا صفات مذمومه یا ممدوحه تطبیق کرده اند»(گوهری،1382، 233).

«هم چنانکه در اوستا ازآب و آتش و خاک به چند وجه یاد می شود. از ایزد باد- یا هوانیر چند گونه سخن     می رود. وجه مشترک ودایی و اوستایی که در مورد ویو- ملاحظه می شود، در مورد واته تعمیم می یابد. در اوستا واته به معنی باد-و هواست وبا ویو یکی شمرده می شود»(رضی،1381، 219).

«نمادگرایی باد چندین وجه دارد.باد به دلیل انقلاب درونی اش،نمادبی ثباتی،ناپایداری وبی استحکامی است. باد نیروی اولیه است که متعلق به تیتانها است و خشونت و کوری آنان از همین جا است.ازسویی دیگر؛باد مترادف با نفخه است و در نتیجه مترادف است با روح و جوهر روحی از مبدایی الهی. از اینجا است که زبور،همچون قرآن،باد را پیک الهی و همسنگ فرشتگان می داند.در سنت اوستایی درایران باستان ،باد نقش پشتیبانی جهان و تنظیم کننده ی توازن جهانی واخلاقی را بر عهده دارد»(شوالیه و دیگری،1382، 7-6)

در دیوان حافظ 138 بار، در دیوان سعدی 102 بار و در دیوان مولانا 347 بار،واژة «باد» به کار رفته است که جز معنی حقیقی باد به معانی مجازی روح و نفس و دم هم دیده می‌شود و پر استعمال‌ترین شکل کاربرد آن در معنی دعایی است.

.در غزلیات سعدی،حافظ ومولوی؛باد،سخت جلوه‌گری می‌کند و غالباً‌ در شعر فارسی، باد، با چهرة مثبت و روشن و زیبای خود که بوی و خبر معشوق را دارد ظاهر می‌شود»(یاحقی،1369، 119).

 «خاک درفرهنگ، درادبیات دینی، اسطوره ها،روایات تاریخی وهم در ادب وهنر، ریشهء طولانی ودراز دارد. خاک،عنصر پاک جوهر وخمیر مایهء اولیهء پیدایش بشر است که پس از ساختن او، خداوند درتن (آدم)،روح را دمید. خاک، نماد فروتنی،شکسته نفسی، قناعت ومناعت نفس،تواضع وعلو معنویت انسان و... است»(همان،149).

«زمین ازنظر نمادین مقابل آسمان است وبه عنوان اصل منفعل در برابر اصل فعال،وجه مونث دربرابر یانگ، تمس(نیروی انتظامی)دربرابرستوه(نیروی صعود) ،شدت،سکون وغلظت،دربرابرطبیعتی لطیف،فراروحلال قرارمی گیرد»(شوالیه و دیگری،1382، 461).

بنابراین این پژوهش به دنبال جستجوی جایگاه وکاربردهای عناصراربعه وترجیحا عناصربادوخاک درنظم ونثروبه طورکلی ادبیات فارسی خواهد بودتا مجموعه نسبتا منظمی ازاین نمادها ومعنای مجازی ونمادین آنها برای طالبان علم ارائه دهد تادرتحلیل هایشان ازآنهااستفاده نمایند. یافتن جایگاه و کیفیت تجلی نام و مفهوم دو عنصر از چهار عنصر سازندة زندگی که از قدیمترین مباحث بوده و مادر هستی تلقی شده اند، در هر زمانی مغتنم است. 

3-1-  اهمیت و ضرورت تحقیق

گرچه به وفوردرادبیات فارسی- چه درنثروچه درنظم - ازعناصراربعه استفاده شده، این که به تحلیل جایگاه وکاربردهای این عناصر بادیدی تحلیلی پرداخته شود، بسیارکم موردتوجه بوده است.اگرجایگاه این عناصرومعنای نمادین ومجازی آنهاناشناخته بماند،نسل جدیدممکن است ادبیات گذشته خودراآمیخته به الفاظ واصطلاحاتی مادی وبی روح تصورنمایندوازدرک معانی بلندومعنوی این اصطلاحات به دورمانندکه این ممکن است موجب عقیم ماندن ادبیات پرمحتوای فارسی وناشناحته ماندن دیدعمیق وعرفانی ادباوشعرای گذشته شود وخوانندگان،محققان وکاربران رادردیدی سطحی محصورنماید.

 

4-1- اهداف تحقیق

                هدف کلی(اصلی):

               - بررسی خاک و باددرباورهای عامیانه وتجلی آن درادبیات فارسی

                اهداف جزئی(فرعی):

              - تعیین مفاهیم نمادین این دو عنصر در ادب فارسی.

              - تعیین مفاهیم عرفانی این دو عنصر در ادب فارسی.

              - بررسی کارکردادبی وبلاغی این دو عنصر در ادب فارسی.

5-1- سوالات تحقیق

سوال کلی(اصلی):

               - تجلی خاک و باددرباورهای عامیانه و درادبیات فارسی چگونه است؟

               سوالات جزئی(فرعی):

              - مفاهیم نمادین این دو عنصر در ادب فارسی چیست؟

              - مفاهیم عرفانی این دو عنصر در ادب فارسی چیست؟

              - کارکردادبی وبلاغی این دو عنصر در ادب فارسی چیست؟

 

تعداد صفحات 112 word

+ پروپزوال پایان نامه

 

فهرست مطالب

فصل اول:کلیات.. 1

1-1- مقدمه. 2

2-1- بیان مسأله. 2

3-1-  اهمیت و ضرورت تحقیق. 4

4-1- اهداف تحقیق. 5

5-1- سوالات تحقیق. 5

6-1- فرضیات تحقیق. 5

7 -1- سوابق پژوهش... 6

8-1- تعریف واژه‏ها 8

9-1- روش انجام تحقیق : 9

فصل دوم:مروری برادبیات پژوهش... 10

1-2- مقدمه: 11

2-2- عنصرباد در باورهای عامیانه: 12

2-3 - مفاهیم نمادین عنصر باد در ادب فارسی: 21

-3-2 مفاهیم عرفانی عنصرباددر ادب فارسی: 39

2-5- بررسی کارکردادبی وبلاغی عنصرباد در ادب فارسی: 43

1-3- مقدمه: 57

2-3- عنصرخاک درباورهای عامیانه: 58

فصل چهارم :نتیجهگیری و پیشنهادات.. 92

مقدمه: 93

1-4- نتیجهگیری باتوجه به ادبیات پژوهش: 93

1-1-4-نتایج مربوط به بررسی باد وخاک درباورهای عامیانه. 93

2-1-4- نتایج مربوط به مفاهیم نمادین این دو عنصر در ادب فارسی.. 95

3-1-4- نتایج مربوط به مفاهیم عرفانی این دو عنصر در ادب فارسی.. 99

4-1-4- نتایج مربوط به کارکردادبی وبلاغی این دو عنصر در ادب فارسی.. 100

2-4- نتیجه گیری باتوجه به فرضیات پژوهش: 101

3-4- نتیجه کلی: 101

4-2. پیشنهادات: 101

منابع. 103

 


...