پایان نامه بررسی اصول و مبانی تعلیم و تربیت از منظر قرآن و احادیث در سنین کودکی و نوجوانی

پایان نامه کارشناسی ارشد

عنوان:

بررسی اصول و مبانی تعلیم و تربیت از منظر قرآن و احادیث در سنین کودکی و نوجوانی

با فرمت قابل ویرایش word

تعداد صفحات: 121  صفحه

تکه های از متن به عنوان نمونه :

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

مقدمه

1-1 کلیات

اولین مربی و معلم انسانها خداست که  با ارسال رسولان خود عهده دار تعلیم و تربیت انسانها شده است. خداوند در قرآن با بیان کلمه «رب» که حدود هزار بار آن را ذکر کرده مربی بودن خود را برای بندگان گوشزد نموده و استعداد فراگیری علم و دانش و پذیرش رشد و کمال را به بندگانش عطا فرموده است، همچنین انبیاء را فرستاده تا با تعلیم و تزکیه،  بندگان خود را به کمال برساند. پیشوایان گرامی اسلام از همان ابتدا مسأله تربیت و هدایت مردم را در رأس برنامه­های خود قرار می­دادند. به طور مثال پیامبراکرم می­فرمایند: «أَکْرِمُوا أَوْلَادَکُمْ‏ وَ أَحْسِنُوا أَدَبَهُمْ یُغْفَرْ لَکُم»: فرزندانتان را گرامى دارید، و خوب تربیت کنید، تا خداوند شما را بیامرزد.

(طبرسی،1370: 223). انسان ذاتاَ  تربیت پذیر است و اگر این ویژگی وجود نداشت تعلیم و تربیت برای او قابل تصور نبود. شاید بتوان موجودات عالم را از نظر تعلیم و تربیت دو دسته دانست. موجوداتی که مثل حیوانات وجود و کمالی متفاوت دارند و موجوداتی که مثل انسان وجودشان بر کمال تقدم دارد و در اثر تعلیم و تربیت به کمال می­رسند. یکی از اصول تعلیم و تربیت دخالت زمان و مکان در تربیت است، بهترین دوران تعلیم و تربیت اسلامی انسان از سن شش سالگی آغاز می­شود تا دوران جوانی این که گفته شده علم در کودکی مانند نقشی است که بر سنگ حک می­شود یک حدیث و یک واقعیت مسلم است. از امام علی (ع) نقل شده که فرمودند: «مَنْ‏ لَمْ‏ یَتَعَلَّمْ‏ فِی‏ الصِّغَرِ لَمْ یَتَقَدَّمْ فِی الْکِبَر». کسی که در کودکی آموزش نبیند در بزرگی بر دیگران تقدم نمی­یابد. (تمیمی آمدی،1366: 43). این نکته نیز در خور دقت است که به رغم آنکه شأن معصومان هدایتگری و تعلیم و تربیت است و این شأن در رفتار آنها بیشترین تجلی را داشته است، اما در این زمینه آثار و تحقیقات معتبر کمتر در دسترس است. از سوی دیگر بی­توجهی به بسیاری از مفاهیم و عناوین خاص و جزیی در باب تعلیم و تربیت در فضای سیره و قرآن و فقدان نگاه تربیتی به سیره و فرایند زندگی معصومان کاستی­های دیگری است که در این عرصه دیده می­شود. حتی برخی از متخصصان تعلیم و تربیت گفته­اند که بحران تربیتی موجود در جهان به ویژه جهان اسلام، محصول جدایی غیر منصانه نظام تربیتی موجود از منابع اصیل وحیانی است. آنها تنها راه نجات از این بحران را که به معنای نجات بشریت به تمام معنا است، روی آوری مجدد به منابع لایزال الهی به خصوص در حوزه تعلیم و تربیت می­دانند. (صادق زاده،86:1379). بر همین اساس در این تحقیق سعی برآن شده است که اصول و مبانی تعلیم و تربیت کودک و نوجوان را از بعد قرآن و احادیث مورد بررسی قرار دهیم. برای ما که پیرو آیین انبیاء الهی هستیم پیمودن این راه (تربیت دینی) وظیفه و فرض مسلم است و بر این اساس شناخت ابعاد و زوایای این مسیر یعنی اهداف، اصول، مبانی، روش­ها، مراحل و منابع و هم­چنین آسیب­ها و درمان­ها در تربیت دینی بر ما لازم است.

1-1-1 اهمیت و ضرورت تحقیق

شاید کمتر کسی باشد که در باره اهمیّت و لزوم تعلیم وتربیت شک کند، زیرا با اندکی تفکر روشن می­شود که انسان شدن در گرو اقدامات تعلیمی چه از طرف خود و چه از طرف پرورش­دهندگان او می­باشد. اساساَ باید دانست که تمام زندگی بشر هم در بعد فردی و اجتماعی و هم به طور مستقیم و غیر مستقیم با امر تعلیم و تربیت ارتباط دارد. زیرا انسان موجودی صاحب اختیار و دارای اراده است و اختیار وی تحت تأثیر حالات درونی و گرایش­های روحی اوست، که اگر این گرایش­ها و حالات در اثر تعلیم و تربیت صحیح به مسیر درست و اصولی خود هدایت شود می­توان امید داشت که انسان در صحنه­های گوناگون مطابق حق و به روش صحیح عمل خواهد کرد، و از آن جایی که هدف غایی از تعلیم و تربیت اسلامی این است که مقدمات حرکت و هدایت آدمی را در صراط مستقیم پرستش پروردگار فراهم آورد و معراج او را به سمت کمال انسانی آسان سازد، تا به این ترتیب استعداد و لیاقت قدم نهادن در آستان قرب ربوبی را کسب کند، و با وصال به حق به سعادت ابدی برسد. به قول سعدی شیرازی:

” رسد آدمی به جایی  که بجز خدا نبیند     بنگر که تا چه حد است مقام آدمیّت

طیران مرغ دیدی تو ز پای بند شهوت           بدر آی تا ببینی طیران آدمیت”

در اسلام امر تعلیم و تربیت با نزول اولین آیات وحی بر پیامبر گرامی آغاز شد که بر طبق این آیات بر دو عنصر بنیادین تعلیم وتربیت، یعنی کسب علم و دانش از یک سو و تعالی روح و کمال انسانی از سوی دیگر تأکید می­شود. و این از موضوعاتی است که جامعه بشری از همان روزگار نخستین حیات به آن نیاز داشته و روز به روز با توسعه زندگی اجتماعی، علمی و سیاسی این نیاز بیشتر شده است. اما در بیشتر موارد هرچه علوم طبیعی و مادی رونق پیدا کرده است و زندگی به جانب ماشینی و صنعتی شدن توسعه یافته است، خود انسان از اصول و مبانی تربیت و فضایل انسانی دور مانده است، شاید یکی از علت­های این امر آن است که علم را از ایمان و تقوا جدا نمودند و تعلیم را از تربیت و تزکیه بی­نیاز دانستند، در حالی که باید اذعان داشت دانش به بشر توانایی و روشنی می­دهد و او را بر طبیعت و ماده غالب می­سازد، اما آنچه به انسان ارزش والا و هدف عالی می­بخشد و او را انسان به معنی واقعی می­سازد”تربیت” است .

1-1-2 هدف تحقیق

هدف از این پژوهش بررسی اصول و مبانی تعلیم و تربیت از منظر قرآن و احادیث در سنین کودکی و نوجوانی می­باشد. هم­چنین توجه به این نکته که شرایط اجتماعی از جمله مدرن شدن جامعه، برنامه­های آموزشی در مدارس و...چه تأثیری می­توانند بر روند تعلیم و تربیت بر مبنای قرآن و احادیث در سنین کودکی و نوجوانی داشته باشند. و در نهایت پرداختن به این مسأله که آیا می­توان اقداماتی را جهت بهبود و اثر بخشی بیشتر روش­های تعلیم و تربیت فعلی بر مبنای قرآن و احادیث ارائه داد.......

                                                                                                                                                                              

پایان نامه ارشد رشته فقه و الهیات با عنوان ارجاعات قران به عهدین

پایان نامه کارشناسی ارشد

عنوان : ارجاعات قران به عهدین

با فرمت قابل ویرایش word

تعداد صفحات: 119  صفحه

تکه های از متن به عنوان نمونه :

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده

در تحقیق پیش رو در گام نخست به انواع روابط میان قرآن و کتاب مقدس پرداختیم تا به عنوان امری مقدمی بتوان به یکی از این ارتباطات که همان ارجاعات قرآن به کتاب مقدس است پرداخت. پس از بیان کلیات تحقیق و در گام بعدی سعی بر آن شد تا به این پرسش پاسخ داده شود که نظر قرآن راجع به عهدین چگونه است. این پرسش از میان پرسشهای مختلف در رابطه با ارتباط این دو کتاب انتخاب شده تا مقدمه­ای بر بررسی ارجاعات قرآن به عهدین باشد. در بررسی نحوه نگاه قرآن به عهدین، تاثیری پذیری قرآن از کتاب مقدس و میزان حجیت این کتب بر اساس دیدگاه قرآن مورد سنجش واقع شده و در مرحله بعد ارجاعات قرآنی کاوش شده­اند. نتیجه اینکه در درجه اول قرآن متاثر از کتاب مقدس نبوده و مستقل است و از سوی دیگر  کتاب مقدس را در مجموع تایید می­کند و تحریف مدنظر قرآن، تحریف تمامی کتاب مقدس نیست.

با بررسی ارجاعات قرآنی به کتاب مقدس، شیوه­ها و گونه­شناسی ارجاعات قرآنی به عهدین مدنظر قرار گرفت تا بر این اساس هم گستره محتوایی پیام قرآن سنجیده شود و هم به لحاظ محتوا و قالب، نظام ارجاعات قرآن به عهدین روشن شود. سرانجام در یک فهرست گشوده سیزده گونه از ارجاعات قرآنی به عهدین استخراج شد و در هر مرحله­ای مستندات ارجاعات قرآنی نیز بدست آمد.

ماحصل این پژوهش را می­توان در گام بعدی تفصیل داده و در اختیار مفسران و دین­پژوهان تطبیقی قرار داد تا با بررسی تفصیلی گونه­شناسی تامی از ارجاعات قرآن به عهدین حاصل شود.

کلید واژه: ارجاع- قرآن- عهدین

 فهرست مطالب:

فصل اول:کلیات.. 1

مقدمه. 2

1-بیان مساله. . 2

2-اهمیت موضوع……………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………. 3

3-اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………. 4

4-قلمروی تحقیق……………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………… 4

5-سوالهای تحقیق……………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………. 5

5-1-  پرسش اصلی: 5

5-2- سوالهای فرعی: 5

6-تعریف مفاهیم و واژههای تحقیق.. 5

6-1- قرآن: 5

6-2- کتاب مقدس: 6

6-3- تفسیر: 7

7-زبان نگارشی…………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………. 7

8-اعتبار کتاب مقدس………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. 8

8-1- قانونیشدن عهد قدیم و عهد جدید. 8

الف: دیدگاه مسیحیت آزاداندیش…. 11

ب: دیدگاه مسیحیان نئو ارتدوکس…. 11

8-2- اشکالاتی در مورد اعتبار کتاب مقدس…. 11

9-فرضیه اصلی………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………. 12

10-فرضیههای فرعی…………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………. 13

11-پیشینه. 13

11-1- تحقیقات انجام شده در زمینه ارجاعات قرآن به عهدین.. 14

11-2- تحقیقات انجام شده راجع به عیسی در کتاب مقدس…. 14

11-3- تحقیقات انجام شده راجع به عیسی ع در قرآن.. 15

12-ادبیات موضوع. . 15

12-1- ادبیات قرآن پژوهی.. 16

12-2- ادبیات قرآنپژوهی مقایسهای.. 16

12-4- دیدگاههای مختلف در مورد الهام. 20

12-5- ادبیات تحقیق تطبیقی در کتاب مقدس…. 21

13-ارجاعات قرآنی.. .. 22

13-1- قرآن و ادیان.. 23

13-2- قرآن و مسیحیت… 26

13-3- قرآن و یهودیت… 28

14-روش تحقیق.. .. 29

14-1- روش شناسی تحقیق.. 29

14-2- چگونگی دسترسی به منابع. 29

14-3- بیان رویکرد اتخاذ شده. 29

14-4- شیوه مقایسه صورت گرفته در تحقیق.. 31

فصل دوم: تاثیرپذیری/ عدم تاثیرپذیری.. 34

قرآن از کتاب مقدس…. 34

1-تاثیر پذیری قرآن از کتاب مقدس……………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………. 35

1-1-نقد و بررسی ادله طرفداران وابستگی قرآن به عهدین…………………………………………………… …………………………………………………… 37

1-2 منشاء نظریه های شرقشناسان.. 43

2-عدم تاثیر قرآن از کتاب مقدس و استقلال در تعالیم و آموزهها………………………………………. ………………………………………. 45

جمع بندی و نتیجه گیری.. 47

فصل سوم : نظر قرآن درباره عهدین. 48

1-قرآن و کتاب      49

2-عهدین در قرآن.. .. 51

2-1-قرآن به عنوان تصدیق کننده کتاب مقدس…. 51

2-2-قرآن تصدیق کننده بخشی از کتاب مقدس…. 53

2-3-قرآن کاملکننده کتب مقدس…. 54

3-تحریف عهدین از منظر قرآن.. .. 55

3-1-تحریف تورات و انجیل.. 55

جمع بندی و نتیجه گیری.. 64

فصل چهارم: ارجاعات قرآن. 65

به کتاب مقدس…. 65

مقدمه. 68

بخش اول.. 71

1-شیوه ارجاعات بیرونی قرآن 76

2-ارجاعات مختلف و متفاوت به کتب مقدس 76

3-ارجاع به ادیان و کتب شرقی و غربی 76

4-ارجاع به مکاتب توحیدی و غیرتوحیدی 76

5- ارجاع مستند به سنن گذشته و یا غیر مستند به سنن گذشته. 77

بخش دوم:‌گونه شناسی ارجاعات قرآنی.. 77

1-بازخوانی کتاب مقدس…. 77

2-تاویل به پیامبر و اهل بیت( ع) 78

3-انکار یهود دلیل تغییر احکام. 79

4-بشارت به پیامبر آخر الزمان.. 81

5-شک در قتل عیسی.. 86

6-تایید تورات توسط انجیل.. 89

7- رد باورهای نصاری.. 89

8-مذمت احبار و رهبان.. 91

9-سنت تشکیک در صدق گفتار فرستادگان خدا 92

10-آخرت شناسی و حاکمیت مومنان بر زمین.. 94

11-غیبدانی و غیب گویی پیامبران.. 95

12- عهد بنی اسرائیل با خدا 97

13- تابوت عهد. 101

14-1 روزه در آئین یهود. 101

14-1-1 روزه‌های واجب… 102

14-1-2 روزه‏های مستحب… 103

14-1-3-آداب و شرایط روزه. 104

14-2 آیین مسیحیت… 104

14-2-1 روزه‌های مرسوم کاتولیک‌ها 105

14-2-2روزه  در میان ارتدکس‌ها 106

14-2-3 روزه در میان پروتستان‌ها 106

14-3-روزه در میان مومون‌ها 106

جمع بندی و نتیجه گیری.. 108

منابع. 110

مقدمه

مسیحیت و اسلام از لحاظ پیروان در شمار بزرگترین ادیان هستند. در این دو دین تمامی فرق و مذاهب از گذشته تا به امروز سعی در نمایش حقانیت خود داشته اند و در این مسیر مهمترین ابزار اثبات حقانیت از خلال کتاب مقدس و متون دینی بوده است. نقش پر رنگ کتاب مقدس در هر دینی بر کسی پوشیده نیست و به بیانی جامع می­توان مدعی شد که کتاب مقدس ستون محوری خیمه هر دینی است.

بنابر این، تحقیق در زمینه کتب مقدس و مفاهیم مورد استفاده در این کتب از اهمیت بسزایی برخوردارند. این نکته وقتی دارای اهمیتی دوچندان می­گردد که دین پژوهان واژه یا مفهومی مشترک را در چند کتاب مقدس مشاهده کنند. زیرا این مساله این سوال را در اذهان می­پروراند که با وجود مفاهیم مشترک حقانیت از آنِ کیست؟ و یا اینکه چگونه دو یا چند متن مقدس که هر کدام مدعی هستند که منحصرا از سوی خدا آمده­اند با دیگر متون مشابهت دارند؟ با توجه به این مساله یافتن موارد و مفاهیم مشابه در این کتب و نیز واکاوی و بررسی معانی آنها امری مطلوب و بلکه مورد نیاز است.

علاوه بر اینکه تحقیق در این زمینه راه را بروی تکرار جنگ­های صلیبی و برخوردهایی از این دست قطعا بسته و یا ناهموار می­کند. از سویی دیگر برای گفتگوهایی مانند گفتگوی تمدن­ها و ادیان، اساسی­ترین نیاز، شناخت ادیان از مفاهیم مورد بحث و چالشی­ای است که بکار می­برند.