پایان نامه ارشد ارتباط آوایی - بررسی محتوایی فنوسمانتیک در قرآن

پایان نامه کارشناسی ارشد

عنوان:

 ارتباط آوایی- محتوایی فنوسمانتیک در قرآن

با فرمت قابل ویرایش word

تعداد صفحات: 171  صفحه

تکه های از متن به عنوان نمونه :

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

مقدمه

قرآن کریم کتابی است مبتنی بر هدایت مخاطب که از شیوه و روش های گوناگونی در این رابطه بهره گرفته است. یکی از این موارد موسیقی و آوای واج ها، واژگان و جملات است. از آن جا که موسیقی و آهنگ زیبا، تاثیر شگرفی در تحول  و دگرگونی روح انسان دارد، خداوند سبحان آیات کتابش را با آوای خارق العاده و اعجاز آمیزی در هم آمیخته است. این آوا و آهنگ واژگان و موسیقی ترکیبات قرآنی، آن چنان هماهنگ و متناسب با معانی و مقاصد آیات گره خورده است و آن چنان فضایی از قدس و طهارت و نور و جدیت در روح انسان می آفریند که بی اختیار روح در قبضه قرآن قرار گرفته مستانه به سیر و سلوک در فضای ملکوتی آیات به پرواز در می آید.

دانشمندان علوم قرآنی از دیرباز به دنبال کشف نمونه هایی از این جنبه از اعجاز قرآن بوده و برخی از آن ها را نیز در میان کتب خود بیان کرده اند و توانسته اند زیبایی هایی از این اقیانوس بی کران را هویدا کنند؛ اما تقریبا کسی به دنبال یافتن قاعده ای برای این جنبه از اعجاز قرآن و شکل دهی علمی به آن نبوده است.

این پژوهش با عنایت از رحمت بی کران پروردگار عالم سعی بر آن دارد تا با بررسی آوای واج ها، واژگان و آیات قرآن بر اساس دو تقسیم بندی بیرونی و درونی به کشف نشانه های آوایی و تبیین قاعده ای در رابطه با این دانش نوظهور در قرآن بر اساس توقیفی بودن چینش آیات پرداخته و با تحلیل هر کدام از آن ها ارتباط آن ها را با معنا بیش از پیش نمایان سازد. تلاش در این جهت ممکن است به کشف روش جدیدی از تفسیر قرآن یعنی روش تفسیر آوایی انجامد که نهایتا منجر به دست یابی به شبکه های معنایی در قرآن کریم می شود.

فصل اول

کلیات و مفهوم شناسی

بخش اول: کلیات تحقیق(ادبیات تحقیق)

1-1-1- بیان مسأله

هر زبان، مجموعه ای از آواها یا به گفته دیگر مجموعه ای از واج‌هاست. در هر زبانی هر واج یا آوا می‌تواند واژه یا مفهومی را از واژه یا مفهوم دیگر متمایز سازد. این تمایز عمدتا در ساختار موسیقیایی آواها تبلور یافته، به وسیله گوش قابل دریافت است. عملکرد موسیقیایی آواها در کارهای هنری (شعر-نثر) آگاهانه یا ناآگاهانه به خالق اثر کمک می‌کند تا در القای معنای مورد نظرش، توفیق یابد. این ویژگی که از سوی خداوند در اختیار بشر قرار گرفته در تمام زبان ها به نحوی موجود است. در زبان عربی­که زبان برگزیده ی وحی الهی است، کارکرد آواها در قالب آیات قرآن کریم، رنگی دگرگون به خود گرفته، تا جایی که می‌توان چنین کارکردی را تحت عنوان «اعجاز آواها» مورد بررسی قرار داد. در واقع از آن جا که قرآن از سوی خداوند برای هدایت بشر فرستاده شده باید این جنبه از اعجاز رنگ و بوی دیگری نسبت به نوشته های بشری داشته باشد. منظور از آوا همان ارزش ذاتی واژگان و ساخت لغوی آن است و ابزار تأثیر حسی که با نظم واژه و هماهنگی با دیگر واژگان در بیان به شنونده می رسد. به عنوان نمونه در آیات قرآن، در مواردى از واژگانی خاص بهره گرفته شده که آوردن واژگانی مترادف با آن یا آوردن همان واژه با ساختاری دیگر آن معنا را نمی رساند، از آهنگى نیزکه از وقف و حرکت، وصل، فصل، مد، قصر، کوتاهى و بلندى جملات، ادغام، ارسال، اخفاء، اضمار، هماهنگی واکه ها و همخوان ها و به طور کلی آواهای درونی و بیرونی، به وجود می آید برای رساتر شدن القای پیام بهره گرفته شده است. علاوه بر موارد مذکور برای تأثیر گذاری بیشتر در مخاطب، صداى حروفی که در وسط یا در آخر کلمات و آیات است و نیز ریتم موجود در آیات هماهنگی خاصى با معانى و مقاصد دارد .

همین ترکیب و هم‏آهنگى کلمات با یکدیگر و با معانى است که قرآن را مانند ترکیب موجودات و نمودار شدن در صور گوناگون در آفرینش، معجزه ساخته، چنان که مانند ترکیب عناصر طبیعى اگر کلمه‏اى را تبدیل به کلمه مرادف آن نمائیم یا حرفى را از جاى خود برداریم یا فصل، وصل، وقف، حرکت، اوج، حضیض و ایقاع(هماهنگی آواها) کلمات رعایت نشود در نظم و هم‏آهنگى و رسانیدن معنا و مقصود اختلال پیش می آید. این ویژگی ها سبب شده که آهنگ و آوای واژه های قرآن در بیان مسائل گوناگون همچون بشارت و انذار، اسماء و صفات الهی، انسان شناسی، تشریح بهشت ودوزخ، بیان اوصاف قیامت، بیان مسائل فقه و احکام، بیان آیات جهان بینی، بیان صفات و ویژگی های پیامبران و اوصاف قوم آن ها و … بامعنا و محتوا  همسو باشند. به عنوان نمونه زمانی که آیات قرآن مؤمنان را مورد خطاب قرار می دهند همچون نسیمی آرام ادا می شود و زمانی که مخاطب آنان کافران یا منافقان است همچون طوفان، توفنده هستند یا در بیان اوصاف قیامت از الفاظ سنگین با حروفی خشن و آشکار استفاده نموده است. مثلا در آیهNإِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا یَوْماً عَبُوساً قَمْطَریراًM [1] «ما از پروردگارمان از روز عبوسى سخت، هراسناکیم»، واژه قمطریرا با سنگینی مخرج طاء سنگینی آن روز را به تصویر می کشد. این ویژگی و اعجاز قرآن که «فنوسمانتیک» نام گرفته به دلیل آن که اخیرا در محافل علمی مطرح گردیده است کمتر مورد توجه بوده و تنها به جنبه های محدودی از این امر پرداخته شده است. بر همین اساس از جمله مسائلی که کمتر در این زمینه مورد توجه و بحث بوده و شاید به آسانى تحت ضبط و قواعد در نمی آید کیفیت انطباق آهنگ کلمات و آیات با معانى و مقاصد است که واقعیات و اوضاع یا صفات درونى گوینده را مى‏نمایاند.

از آن جا که خصوصیات و ابعاد زبان قرآن متعدد است ضرورت دارد تا کارشناسان علوم و فنون مختلف به تحلیل و موشکافی و تبیین این ابعاد بپردازند. این پژوهش نیز در صدد است تا به بررسی ارتباط آوایی- محتوایی و تناسب الفاظ با مفاهیم و هارمونی موجود در آیات آن به صورت علمی و بر اساس علم جدید آواشناسی بپردازد تا بیشتر از پیش یکی دیگر از ابعاد اعجاز قرآن برای جهانیان آشکار گردد.

1-1-2- سؤال های تحقیق

الف) سؤال اصلی تحقیق:           

ارتباط آوایی- محتوایی(فنوسمانتیک) در آیات قرآن چگونه است؟

ب) سؤال های فرعی تحقیق:

1- ارتباط آوایی- محتوایی (فنوسمانتیک) به چه مفهومی می باشد؟

2- تناسب آوای درونی آیات با محتوای آن به چه شکل می باشد و به چه شکل هماهنگی همخوان ها و واکه ها با موقعیت کلام ارتباط دارد؟

3- تناسب آوای بیرونی آیات با محتوای آن چگونه و در چه اشکالی بیان شده است؟

1-1-3- فرضیه ها

1- به نظر می رسد ارتباط آوایی- محتوایی به معنای ایجاد ارتباط میان آواها و متغیر های حاصل از آن ها با مدلول های معنایی است که به جهت ایجاد سطوح های مختلف معنایی و تصویر سازی ذهنی برای مخاطب از مراد جدی و حالات و صفات گوینده می پردازد.

2- به نظر می رسد تناسب آوای درونی آیات با محتوای آن ها در قالب صنایعی همچون: فاصله، جناس، تکرار و ... قابل طرح باشد.

3- به نظر می رسد تناسب آوای بیرونی آیات با معنا و محتوا نیز در قالب اشکالی همچون: واکه ها و مد، صفات و مخارج حروف، به کارگیری واژگان غریب، حذف و زیادت و ... قابل طرح باشد.

پایان نامه مشکل جدایی در نظریه­ های انسجام صدق و توجیه از نظر پویمن و پولاک و هارمان

دانشکده الهیات و معارف اسلامی

 پایان­نامه کارشناسی ارشد

 عنوان:

مشکل جدایی در نظریه­ های انسجام صدق و توجیه از نظر پویمن، پولاک و هارمان

با فرمت قابل ویرایش word

تعداد صفحات: 321  صفحه

تکه های از متن به عنوان نمونه :

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده

معرفت شناسی یکی از اصلی ترین و مهمترین شاخه­های فلسفه تحلیلی است. معرفت شناسان توجیه و صدق را از شرایط لازم مهم برای معرفت تلقی می­کنند. نظریه­های انسجام صدق و توجیه برای ارائه تبیینی از مؤلفه صدق و توجیه طرح شده اند. به عقیده برخی معرفت شناسان، مشکل اساسی نظریه­های انسجام گرایی در صدق و توجیه، مشکل جدایی است. این پایان نامه به بررسی و ارزیابی این مشکل اختصاص یافته است. گزارشی از نظریه­های انسجام صدق و توجیه ارائه می­کنم و پس از تبیین تحلیلی تقریرهای مختلف مشکل جدایی در نظریه­های انسجام صدق و پاسخ­های انسجام گرایان به این تقریرها، به بررسی این مشکل در نظریه­های انسجام توجیه با تکیه بر تحلیل پویمن، پولاک و هارمان می­پردازم. مهم ترین تقریر مشکل جدایی بر نظریه­های انسجام صدق و توجیه، گسست باور از واقعیت است. تقریرهای دیگر از این اشکال از لوازم این تقریر هستند. از این رو، با ارزیابی این تقریر، تکلیف تقریرهای دیگر مشکل جدایی مستقیم یا غیر مستقیم روشن می­گردد. پس از تحلیل و ارزیابی دیدگاه­های مختلف راجع به مشکل جدایی، به این نتیجه می­رسیم که این اشکال به انسجام گرایان وارد می­گردد، آنهم نه از این حیث که انسجام گرا هستند، بلکه از این حیث که درون گرا اند، لذا این اشکال عیناً به خود مبناگرایان درون گرا وارد است. برون گرایان به این موضوع نپرداخته اند یا اصلاً دشواری این مشکل برایشان مطرح نمی­گردد. در نهایت، نشان می­دهم که می­توان از نظریات درون گرا در مقابل مشکل جدایی دفاع کرد. لازمه­ی این دفاع تفکیک واقعیات بیرونی از واقعیات درباره حالات ذهنی است. درون گرایان شاهد خوبی برای ارتباط توجیه­ای باورهای خویش با واقعیات خارج در مقابل بدیل­های مفروض دیگر دارند، هر چند این ارتباط یقینی نیست. اما در اشکال گسست، در خصوص حالات ذهنی غیر شناختی، این اشکال بخصوصه به نظریه­های انسجام در مورد باورهای حاصل از این حالات وارد است. به نظر می­رسد در توجیه این باورها نظریات مبناگرایی نیز دچار نقیصه اند، از این رو، نظریه­ای جدید در باب توجیه این باورها پیشنهاد می­کنم.

واژگان کلیدی: مشکل جدایی، انسجام گرایی، صدق، توجیه، درون گرایی، حالات ذهنی غیر شناختی.

فهرست

مقدمه و کلیات.. 1

بیان مسأله تحقیق.. 2

اهمیت موضوع. 4

پرسش اصلی تحقیق.. 4

پرسش­های فرعی تحقیق.. 4

فرضیه­های تحقیق.. 5

روش تحقیق.. 6

پیشینه مسأله. 6

نگاهی گذارا به تحقیق پیش رو. 6

بخش اول: نظریه انسجام صدق و توجیه. 8

فصل اول: نظریه انسجام صدق. 9

1-1. مقدمه. 10

1-1-1. جغرافیای مسئله صدق. 10

2-1-1. تفکیک مسائل در باب صدق. 11

3-1-1. حوزه­های مرتبط با مسئله صدق. 14

4-1-1. جایگاه نظریه انسجام در هندسه نظریات صدق. 15

5-1-1. نظریه مطابقت صدق. 19

2-1. نظریه انسجام صدق. 21

1-2-1. مقدمه. 21

2-2-1. تقریر نظریه­های انسجام صدق. 24

3-2-1. گذر از نظریه مطابقت به نظریه انسجام صدق. 28

1-3-2-1. مسیر متافیزیکی برای انسجام گرایی.. 29

1-1-3-2-1. ذو مراتب شدن صدق در مسیر متافیزیکی.. 30

2-3-2-1. مسیر معرفت شناختی برای انسجام گرایی.. 30

1-2-3-2-1. استدلال یانگ بر نظریه انسجام صدق. 32

فصل دوم: نظریه انسجام توجیه. 36

1-2. مقدمه. 37

1-1-2. توجیه. 37

2-1-2. مفهوم توجیه معرفتی.. 39

3-1-2. درون گرایی و برون گرایی.. 46

1-3-1-2. درون گرایی.. 47

2-3-1-2. برون گرایی.. 49

4-1-2.  ساختار توجیه معرفتی.. 50

1-4-1-2.  مشکل تسلسل.. 51

5-1-2. مبناگرایی.. 53

1-5-1-2. خطوط کلی مبناگرایی.. 53

2-5-1-2. پاسخ به مشکل تسلسل.. 56

2-2. انسجام گرایی.. 56

1-2-2. مقدمه. 56

2-2-2. توصیف استعاره­ای انسجام گرایی.. 58

3-2-2. توصیف سلبی انسجام گرایی.. 62

4-2-2. پاسخ به مشکل تسلسل.. 64

5-2-2. توصیف ایجابی انسجام. 65

1-5-2-2. نسبت انسجام. 66

1-1-5-2-2. سازگاری منطقی.. 66

2-1-5-2-2. سازگاری احتمالی.. 67

3-1-5-2-2. روابط تبیینی.. 68

2-5-2-2. نظام باور. 71

1-2-5-2-2. کل گرایی.. 72

2-2-5-2-2. جزء گرایی.. 73

6-2-2. صورت بندی نظریه انسجام. 74

7-2-2. رده بندی نظریه­های انسجام گرایی.. 77

1-7-2-2. نظریه­های سلبی و ایجابی انسجام. 77

2-7-2-2. نظریه­های خطی و کل گرایانه انسجام. 79

بخش دوم: مشکل جدایی در نظریه­های انسجام صدق و توجیه. 82

درآمدی بر مشکل جدایی.. 83

فصل سوم : مشکل جدایی در نظریه­های انسجام صدق. 86

1-3. مقدمه. 87

2-3. اشکال نسبیت صدق. 88

1-2-3. پاسخ بلانشارد. 89

2-2-3. پاسخ واکر. 90

3-2-3. پاسخ آلکوف.. 91

3-3. اشکال امکان صدق نظام­های متعارض… 93

1-3-3. پاسخ بلانشارد. 94

4-3. اشکال عدم تبیین تجربه. 94

1-4-3. پاسخ واکر. 95

2-4-3. بیان جانسون. 96

5-3. اشکالِ صدقِ یک باور در دو نظام متعارض… 97

1-5-3. پاسخ بلانشارد. 98

6-3. اشکال امکان عدم تمیّز بین خواب و بیداری.. 100

1-6-3. پاسخ بلانشارد. 101

7-3. اشکال تعیین.. 101

1-7-3. سخن برادلی.. 104

1-1-7-3. نقد بلانشارد بر برادلی.. 105

2-1-7-3. نقد رشر بر بلاشارد. 106

3-1-7-3. نقد هاک بر نقد رشر. 107

2-7-3. پاسخ انسجام گرایان به اشکال تعیین.. 108

3-7-3. اشکال واکر به پاسخ انسجام گرایان. 109

4-7-3. پاسخ یانگ به واکر. 113

1-4-7-3. استدلال بر عدم امکان فرض نظام­های متعارضِ منسجم از منظر شناسا 115

8-3. مخالفت با فهم عرفی.. 119

1-8-3. پاسخ واکر. 119

9-3. اشکال تاگارد. 120

1-9-3. پاسخ یانگ به اشکال تاگارد. 122

10-3. اشکال تعالی.. 123

1-10-3. پاسخ واکر. 124

2-10-3. پاسخ یانگ… 125

11-3. اشکال مک گین.. 126

1-11-3. پاسخ یانگ به اشکال مک گین.. 127

فصل چهارم: مشکل جدایی در نظریه­های انسجام توجیه. 129

1-4. مقدمه. 130

2-4. اشکال نظام­های بدیل.. 131

1-2-4. تقریر اول. 131

2-2-4. تقریر دوم. 134

3-2-4. تقریر سوم. 136

3-4. تحلیل پویمن راجع به اشکال نظام­های بدیل.. 138

1-3-4. پاسخ بلانشارد. 138

2-3-4. پاسخ پویمن به بلانشارد. 139

3-3-4. پاسخ لرر. 140

1-3-3-4. بیان کلی نظریه لرر. 140

4-3-4. پاسخ پویمن به لرر. 144

5-3-4. پاسخ بونجور. 148

1-5-3-4. بیان کلی نظریه بونجور. 148

6-3-4. پاسخ پویمن به بونجور. 153

4-4. مشکل گسست توجیه باور از واقعیت.. 156

1-4-4. تقریر اول. 158

2-4-4. تقریر دوم. 160

5-4. تحلیل و ارزیابی پولاک از اشکال گسست توجیه باور از واقعیت.. 162

1-5-4. مقدمه. 162

2-5-4. تحلیل و ارزیابی پولاک.. 164

3-5-4. نظریه نهایی پولاک.. 170

6-4. اشکال عدم لحاظ تجارب تجربی در توجیه. 173

7-4. تحلیل هارمان در رابطه با اشکال عدم لحاظ تجارب ادراکی در توجیه. 175

1-7- 4. خطوط کلی نظریه انسجام توجیه هارمان. 175

2-7-4. پاسخ هارمان به اشکال عدم لحاظ تجارب ادراکی در توجیه. 178

فصل پنجم: تحلیل و ارزیابی مشکل جدایی در نظریه­های انسجام صدق و توجیه. 182

1-5. مقدمه. 183

2-5. محل نزاع در مشکل جدایی.. 184

3-5. دامنه مشکل جدایی.. 190

4-5. ارزیابی مشکل جدایی در نظریه انسجام صدق و توجیه. 194

1-4-5. مقدمه. 194

2-4-5. بررسی مشکل جدایی  نظریه انسجام در اشکال تعیین.. 195

3-4-5. ارزیابی پاسخ انسجام گرایان. 199

4-4-5. تحلیل مشکل جدایی در خصوص حالات ذهنی غیر شناختی.. 206

1-4-4-5. استدلالات انسجام گرایان بر عدم لحاظ حالات ذهنی غیر شناختی در توجیه. 208

1-1-4-4-5. استدلال اول. 208

2-1-4-4-5.پاسخ مبناگرایان به استدلال اول. 210

3-1-4-4-5. پاسخ حلی نگارنده به استدلال اول. 210

4-1-4-4-5. استدلال دوم. 212

5-1-4-4-5. راهکار هاک برای حل مشکل استدلال دوم. 213

6-1-4-4-5. اشکال نگارنده به راهکار هاک.. 214

7-1-4-4-5. پاسخ مبناگرایان به استدلال دوم. 216

8-1-4-4-5. استدلال سوم. 217

9-1-4-4-5. پاسخ نگارنده به استدلال سوم. 218

10-1-4-4-5. پاسخ مبناگرایان به استدلال سوم. 219

11-1-4-4-5. استدلال چهارم. 222

12-1-4-4-5. پاسخ فلدمن و کونی به استدلال چهارم. 225

13-1-4-4-5. اشکال نگارنده به پاسخ­های فلدمن و کونی.. 227

14-1-4-4-5.  تحلیل نهایی نگارنده در ارزیابی نقش حالات ذهنی غیر شناختی در توجیه و پاسخ به اشکال چهارم براساس آن. 230

1-14-1-4-4-5. پاسخ به اشکال چهارم بر اساس نظریه پولاک.. 231

2-14-1-4-4-5. تحلیل مسأله و اشکال نگارنده به پولاک و مبناگرایان. 234

3-14-1-4-4-5. حل مشکلات توجیه باورهای ادراکی در پرتو نظریه­ای جدید در باب توجیه این باورها 237

5-5. اشکال اصلی در مشکل جدایی در نظریه­های انسجام توجیه. 245

6-5. ارزیابی تحلیل هارمان راجع به اشکال عدم لحاظ تجارب ادراکی.. 246

7-5. ارزیابی تحلیل پولاک راجع به مشکل گسست توجیه باور از واقعیت.. 248

1-7-5. اشکال گسست توجیه باور از واقعیت بر نظریه مبناگرایی.. 253

2-7-5. اشکال نظام­های بدیل بر نظریه مبناگرایی.. 253

8-5. ارزیابی تحلیل پویمن راجع به اشکال نظام­های بدیل.. 254

9-5. ناکامی نظریات درون گرا از پاسخ گویی به مشکل جدایی.. 256

10-5. حل مشکل جدایی از طریق تقریر نظریه انسجامی برون گرا در توجیه. 259

1-10-5. اثبات برون گرایی.. 260

2-10-5. اثبات نظریه انسجام برون گرا 268

1-2-10-5. طرد باورهای پایه. 268

2-2-10-5. نحوه توجیه. 268

11-5. ارزیابی حل مشکل جدایی از طریق تقریر نظریه­های برون گرا در توجیه. 269

1-11-5. اشکال به نظریه انسجام برون گرا 269

2-11-5. اشکال به نظریه­های برون گرا برای حل مشکل جدایی.. 271

12-5. دفاع از درون گرایی در مواجهه با مشکل جدایی.. 273

نتیجه گیری و پیشنهادات.. 278

مقدمه. 279

برخی نتایج تحقیق در مشکل جدایی.. 279

پیشنهادات.. 290

منابع. 291

واژه­نامه. 299